İlimizin ana geçim kaynağı olan ve ülkemiz ekonomisine yıllık 2-2,5 milyar dolar döviz girdisi sağlayan fındığın hasat zamanı yaklaşmaktadır. İçinde bulunduğumuz 2015 yılında havaların serin ve sıcaklığın düşük seyretmesi nedeniyle tüm meyvelerde olduğu gibi fındıkta da meyve olumu diğer yıllara oranla gecikmiştir. O nedenle hasat zamanını tayin etmekte bu yıl daha dikkatli davranmak gerekmektedir. Fındıkta erken hasat ciddi ürün kayıplarına neden olmakta, başta aflatoksin olmak üzere ürünün kalitesini de bozan sonuçlar doğurmaktadır. Fındık çeşitlerinin hepsi aynı anda hasat olumuna gelmemektedir. Bu nedenle çeşitlerin ayrı ayrı ve hasat olumuna geldiğinde toplanması gerekir. Fakat bahçelerimizin karışık çeşitlerden kurulu olması, en azından bahçedeki hakim çeşidin olgunlaştığında hasadın yapılmasını zorunlu kılmaktadır.Fındıkta hasat olgunluğu kriterleri :
- Zurufların (yeşil kabuğun) iyice sararıp kızarmaları,
- Fındık danelerinin zuruf içerisinde oynamaya başlaması,
- Sert meyve kabuğunun ¾ oranında kızarması ve için kendine has sertlik ve tadını alması,
- Sağlam ve dolgun meyveleri taşıyan dalların sallandığı zaman meyvelerin ¾'ünün daldan dökülmesi,
- Kabuk kırıldığında iç fındığın zarının koyu krem rengine dönüşmesi,
- Laboratuar analizleriyle, kabuklu fındıkların nem oranlarının % 30'un altına düşmesidir.
Hasat olgunluğuna gelmeden toplanan fındıklarda meydana gelen olumsuzluklar:
- Fındıklar, kurutulduktan sonra dıştaki sert meyve kabukları kendilerine has renklerini alamazlar ve donuk renkli olurlar.
- İç tam olarak kabuğu doldurmaz, buruşuk iç oranı artar, randıman ve ürün miktarı düşer.
- Fındık çeşitleri kendine has sertlik, lezzet ve tada ulaşamaz. Tat yavanlaşır, meyve kalitesi düşer.
- Bu fındıkların uzun süre muhafaza edilmesi güçleşir, kolayca bozulurlar, küflenme ve dolayısıyla aflatoksin oluşumuna neden olurlar.
- Nem içeriği yüksek olup, kurumaları güçleşir ve beyazlatma oranları düşük olur.
Ayrıca hasat olgunluğuna gelip kendiliğinden yere düşen fındıklar, yerde fazla bekletilmeden toplanmalıdır. Mümkünse fındıklar, ot ve toprakla temasın önlenmesi için örtüler üzerine dökülerek toplanmalıdır. Bu fındıkların uzun süre yerde kalarak, toprakla temas etmeleri ve ot içerisinde bekletilmeleri kalite ve verim düşüklüğüne, aflatoksin oluşumuna neden olmaktadır.
Fındık hasadına başlamadan önce fındık bahçelerinde genel bir temizlik yapılmalıdır. Bölgemizin yağışlı olması ve buna bağlı olarak da yabancı ot ve dikenlerin bol ve hızlı gelişme göstermesi fındık hasadını güçleştirmekte ve yere düşen fındıkların kaybolmasına neden olmaktadır. Bu nedenlerle hasada başlamadan en az 5-10 gün önce iyi bir bahçe temizliği yapılmalıdır. Bu temizlik el tırpanı, orak, kirinti gibi aletlerle yapıldığı gibi motorlu tırpanlarla da yapılabilmektedir. Motorlu tırpanlarla hem iş gücünden hem de zamandan tasarruf sağlandığı gibi daha iyi bir temizlik yapılabilmektedir.
Fındıkta en iyi hasat şekli; tam olgunluğa gelen fındıkların, dalları silkelemek suretiyle dökerek yerden toplanmasıdır. Fakat ilimizde bu tür hasada imkan verecek bahçe sayısı çok azdır. Bu şekilde hasat edilen fındıkların, randıman ve kalitesi yüksek olduğu gibi dallar ve sürgünler ile gelecek yılın mahsulünü oluşturacak olan tomurcuklar da zarar görmemektedir.
İlimizde en fazla uygulanan hasat şekli; daldan elle toplamadır. Bu hasat şeklinde dikkat edilecek olan önemli hususlar; dalların birbirine sürtünmemesi, çotanakların dalla birleştiği yerden tek tek koparılması, gelecek yılın ürününü oluşturacak olan dal, dalcık ve tomurcukların zarar görmemesi için yolma tabir edilen sıyırma şeklinde toplama yapılmaması ve toplanan dalların dikkatlice yerine bırakılmasıdır. Ayrıca bahçedeki değişik fındık çeşitleri ayrı ayrı toplanmalı, birbirlerine karıştırılmamalıdır.
Kaliteli ve bol ürün almak ve uzun yıllar bu verimin devamını sağlamak için, fındık hasadına açıklanan hasat tarihlerinde başlamak ve uygun hasat yöntemlerini uygulamak gerekmektedir.